Theo Luật đấu thầu vừa được Chủ tịch nước công bố tại Hà Nội, một trong những điểm mới là: "Ưu tiên phát triển nguồn lực, tạo cơ hội cho nhà thầu trong nước và hàng hóa sản xuất trong nước nhằm thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị về "Khuyến khích người Việt Nam dùng hàng Việt Nam", đồng thời từng bước giúp nhà thầu Việt Nam tiếp cận công nghệ và kinh nghiệm quản lý tiên tiến, tự chủ, nâng cao năng lực, sức cạnh tranh để tiến tới trở thành nhà thầu độc lập thực hiện các gói thầu lớn, công nghệ cao, phức tạp không chỉ tại thị trường Việt Nam mà cả trên thị trường quốc tế.

Lý giải về điều này, ông Lê Văn Tăng, Cục trưởng Cục quản lý đấu thầu, Bộ Kế hoạch và đầu tư cho biết: "Trong điều kiện nhà thầu trong nước có năng lực cung cấp hàng hóa, có khả năng cạnh tranh với các nhà thầu nước ngoài thì nhà thầu trong nước sẽ được ưu tiên hơn".

Điều này thực ra cũng được qui định trong luật đấu thầu của nhiều định chế tài chính thế giới đang hoạt động tại Việt Nam như Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), ông Tăng nói.

Tuy nhiên, vẫn theo ông Lê Văn Tăng, để tránh xung đột với các hiệp định, qui định quốc tế, các nhà soạn thảo luật cũng đã làm việc với đại diện các tổ chức quốc tế để có các điều khoản chặt chẽ hơn.

Cụ thể là nếu trong những lĩnh vực mà Việt Nam ký kết hiệp định với nước ngoài (kể cả song phương hay đa phương), nếu có qui định không phân biệt đối xử doanh nghiệp trong và ngoài nước thì trong đấu thầu, doanh nghiệp trong nước sẽ không được ưu tiên.

"Trong Luật Đấu thầu cũng qui định những điều khoản ưu tiên ngay cả giữa các doanh nghiệp trong nước với nhau. Thí dụ như các doanh nghiệp thuộc thành phần thương bệnh binh, các doanh nghiệp nhỏ sẽ được ưu tiên hơn các nhà thầu lớn", ông Tăng cho biết.

Điều này sẽ giúp tránh tình trạng các nhà thầu nhỏ phải đi làm thuê cho các nhà thầu lớn.

Trả lời câu hỏi của BizLIVE là làm thế nào để doanh nghiệp trong nước cạnh tranh thầu với các nhà thầu Trung Quốc, vốn luôn đưa ra giá thầu thấp nhưng lại sử dụng các công nghệ cũ, lạc hậu?

Cục trưởng Lê Văn Tăng cho biết Luật Đấu thầu đã đưa ra những qui định chặt chẽ hơn về điều này.

Cụ thể, các phương pháp lựa chọn thầu sẽ được làm kỹ càng hơn, từ vòng xét duyệt hồ sơ: Trước khi tính đến giá, các phương án kỹ thuật, công nghệ sẽ được chú ý nhiều hơn.

Nếu phương án kỹ thuật, công nghệ kém, sử dụng công nghệ cũ, lạc hậu thì sẽ bị loại đầu tiên, sau đó mới xem xét phương án giá, tài chính.

"Như vậy, tất cả các nhà thầu có giá thấp nhưng sử dụng công nghệ lạc hậu sẽ bị loại, không chỉ nhà thầu Việt Nam mà cả các nhà thầu nước ngoài", ông Tăng nhấn mạnh.

Luật Đấu thầu 2013 qui định hình thức mua sắm tập trung để áp dụng trong công tác đầu thầu.

Như vậy, thay vì mua sắm ở hàng trăm cơ quan khác nhau thì cơ quan mua sắm tập trung sẽ chịu trách nhiệm mua sắm chuyên nghiệp một lần.

Hình thức này không chỉ giúp tăng tính chuyên nghiệp trong hoạt động mua sắm mà còn tạo điều kiện nâng cao hiệu quả, rút ngắn thời gian và chi phí tổ chức mua sắm, đồng thời hỗ trợ phát triển sản xuất trong nước và khuyến khích nhà thầu nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ.

Luật Đầu thầu sửa đổi cũng bổ sung qui định đối với đấu thầu mua thuốc, tức là đàm phán giá đối với gói thầu mua thuốc chỉ có từ 1 đến 2 nhà sản xuất, thuốc biệt dược gốc, thuốc hiếm, thuốc trong thời gian bản quyền và các trường hợp đặc thù khác theo qui định của Chính phủ.